نجواها

گفتگوی عجیبی بود. گفتگو با یکی از همکارهای فلسطینی‌ام به نام «باسِم» که در کرانه‌ی باختری رود اردن زندگی می‌کند. سنی ازش گذشته و حدس می‌زنم 45 به بالا باشد. سعی کردم زیاد نظر ندهم و بیشتر اجازه دهم حرف بزند. دلش خیلی پر بود اما با خنده و آرامش صحبت می‌کرد. عصبانی نبود، هول نبود. برایم جالب بود شیوه‌ی روایتش. قضاوتی درباره‌ی حرف‌هایش نمی‌کنم. شاید درست باشند شاید غلط، شاید هم مغشوش به احساسات. اما این آدم در کرانه‌ی باختری زندگی می‌کند.

حرف‌ها را این‌جا خلاصه می‌کنم. ترتیب خاصی ندارند و زیاد دقیق نقل قول نشده‌اند، چون همان‌طور که یادم آمده نوشته‌ام ولی کلیت حرفها را حفظ کرده‌ام.

- حماس محبوب و مردمی است. در واقع حماس چندان فرقی با خود مردم ندارد، اعضای هر خانواده‌ای ممکن است عضو حماس باشند.

- ما به داشتن کشور مستقل راضی بودیم. سال‌ها راضی بودیم. ما مذاکره کردیم. اما چه به دست آوردیم؟ ده‌ها سال است مذاکره می‌کنیم و هر بار عقب‌تر رانده می‌شویم.

- در کرانه‌ی باختری مرزی که اسرائیل آن‌را به رسمیت بشناسد و محترم بشمارد وجود ندارد. هر لحظه ممکن است، درب هر یک از خانه‌های ما با لگد سربازان اسرائیل شکسته شود و بریزند و کسی را ببرند، بازجویی کنند یا بکشند. هیچ توضیحی هم به هیچ‌کس نمی‌دهند که چه شد، کجا بردندش، چرا بردندش.

- حکومت محمود عباس ادامه نخواهد داشت. به خصوص بعد از بحران اخیر، محمود عباس کاملا برای مردم فلسطین مرد. آدم‌های معقول و مردمی در فتح کم نیستند، احتمال دارد به سمت اتحاد با حماس حرکت کنند.

- من از طریق اردن به خانه می‌روم. زمینی از اردن به مرز، بعد چندین بار ماشین عوض می‌کنم. هر قسمت یک ماشین. از زمین‌های اسرائیلی عبور می‌کنم، از قسمت‌های فلسطینی تحت کنترل تشکیلات خودگران فلسطینی، باز از قسمت‌های اسرائیلی. هر مرحله ممکن است جلویم را بگیرند و بگویند دیگر حق نداری به خانه‌ات بروی. به همین راحتی. هر بار که به خانه می‌روم دلهره دارم.

- ابوعمار [فلسطینی‌ها به یاسر عرفات چنین می‌گویند] سیاست‌مدار خیلی باهوشی بود. او در تمام این سال‌ها که شهرک‌های اسرائیلی در کرانه‌ی باختری بودند یک موافقت‌نامه امضا نکرد. ابوعمار را محمود عباس کشت، شاید هم مستقیم نکشت، اما مطمئنا در جریان بود.

- محمود عباس قدرتی ندارد. محبوبیتی هم ندارد. با حمایت ارتش اسرائیل توانسته مقامش را حفظ کند.

- انتخاباتی که در آن محمود عباس انتخاب شد، مخدوش بود. کسی نمی‌داند او چطور رای آورد. بر عکس انتخابات حماس شاید آزادترین انتخابات جهان بود. مطمئنم اگر می‌دانستند حماس در انتخابات برنده می‌شود، آن‌را هم دستکاری می‌کردند.

- دیر یا زود موشک‌ها از کرانه‌ی باختری هم به سوی اسرائیل شیلیک خواهد شد. اسرائیل باید برود. این را تک تک مردم فلسطین می‌خواهند. هر فلسطینی که در سیاست نباشد، این را می‌خواهد. ما مدت‌هاست به این نتیجه رسیده‌ایم با اسرائیل صلح نمی‌شود کرد، اسرائیل «گوشی برای صلح» ندارد. اسرائیل به ما فهمانده که راهی جز مقاومت نداریم، هیچ راه دیگری نداریم.

- ابوعمار قبل از این‌که بمیرد جمله‌ای گفت: وقتی شروع کردم مردمی داشتم که زمین نداشتند، اما حالا مردمی دارم که زمین دارند. ادامه‌ی کار با شماست.

- یهودی‌ها رشد جمعیت چندانی ندارند. هر خانواده یک یا دو فرزند شاید، بعضی خانواده‌ها هم اصلا بچه ندارند. اما فلسطینی‌ها زیاد بچه‌دار می‌شوند. این است که یهودی‌ها خیلی نسبت به جمعیت‌شان حساس هستند، ما این‌طور نیستیم، ما نمی‌ترسیم. ما نابود نمی‌شویم، اما آن‌ها ممکن است نابود شوند.

- باور نکن که حماس از مردم به عنوان سپر استفاده کرده باشد. هیچ‌وقت چنین چیزی را باور نکن. این اسرائیلی‌ها بودند که مردم را دور تانک‌هایشان می‌گذاشتند تا کسی به آن‌ها حمله نکند. حماس از مردم به عنوان سپر استفاده نکرده، حماس خود مردم است.