به آدم‌های اطرافم و به خصوص آن‌هایی که برایم خیلی عزیز هستند آن‌طور و آن‌قدر که خودم دوست دارم (و راضی‌ام می‌کند) توجه نمی‌کنم و با این‌که خیلی‌هایشان شفیقانه و مهربانانه به رویم نمی‌آورند و صرفا از حضور سرد من خوشحال هستند، اما باقی که دلیلی برای چنین بزرگواری‌ای ندارند گاه و بی‌گاه به کنایه‌ای رفتار ظاهرا خودمحورانه‌ام را به رویم می‌آورند. بزرگواری دسته اول عذابم می‌دهد و از درون مرا می‌خورد و به گروه دوم هم حق می‌دهم. حق هم دارند، مطمئنم.

برنامه‌هایم پراکنده است و از این شاخه به آن شاخه می‌پرم و معلوم نیست دقیقا قرار است کجا بروم و به چه برسم. داشته‌هایم را به باد می‌سپارم و آن‌قدر این‌کار را کرده‌ام که کم‌کم نگران می‌شوم که تا کجا آدم می‌تواند همه چیزش را به باد بسپارد. نکند روزی برسد که چیزی نداشته باشم که به آن دل خوش کنم؟

تنهایی بیداد می‌کند. آدم‌ها را دوست دارم اما روز به روز از آن‌ها بیشتر فاصله می‌گیرم. عجیب نیست؟ چرا هست. اما واقعیتی تلخ است که خودم می‌دانم باید بر ضدش قیام کنم اما این بیشتر در سطح تئوری است. در عمل روز به روز آدم‌ها را دورتر می‌بینم. از پشت شیشه ماشین، از پشت مونیتور کامپیوتر، از پشت لایه‌ای غیرقابل نفوذ از موسیقی هدفون در خیابان‌ها، گاهی از پشت تلفن و گاهی هم که رو به رویم نشسته‌اند از پشت انبوهی از افکار درونی در هم و برهم که تنها چیزی هستند که می‌توانم آن‌چنان رویشان تمرکز کنم که از پیرامون خود غافل شوم.

روزگاری نه چندان دور نوشتم دلم آدم وردلی می‌خواهد. اما صادقانه‌تر که فکر می‌کنم می‌بینم این خواسته‌ای بلندپروازانه است. ورلدلی که سهل است، من دلم آدم می‌خواهد. کسی که دور نباشد، دور نبینمش. کسی که از پشت هدفون و ماشین و مونیتور و افکار در هم و برهم نگاهش نکنم. همین.

کمی بعد از اورژانس خارج شدم و دیگر نفهمیدم ماجرایشان به کجا رسید. شاکی رضایت داد یا شوهر را بردند؟ راستش هیچ‌کدام برایم مهم نبودند. دلم برای زن سوخته بود.

ساکت باشید… ابریشم خوابه!

- تاب بازی. دلم برای تاب‌بازی تنگ شده… خیلی زیاد.

- آره. بیست و نهم اسفنده. همه جا تعطیله، به جز صنعت نفت که تعطیلی بردار نیست.

]]> http://najvaha.com/2012/03/18/%d8%a8%db%8c%d8%b3%d8%aa-%d9%88-%d9%86%d9%87%d9%85-%d8%a7%d8%b3%d9%81%d9%86%d8%af/feed/ 0 خودم http://najvaha.com/2012/02/29/%d9%81%d8%a7%d8%b5%d9%84%d9%87-%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%a7%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%88%d9%86%da%a9/ http://najvaha.com/2012/02/29/%d9%81%d8%a7%d8%b5%d9%84%d9%87-%d8%a7%da%a9%d8%a8%d8%a7%d8%aa%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%88%d9%86%da%a9/#comments Wed, 29 Feb 2012 18:53:53 +0000 bamdadi http://najvaha.com/?p=1379 ]]> - چه خبر از مردم؟ فضای کلی جامعه رو چطور می‌بینی؟ منفعل، خواهان اصلاح یا تغییر اساسی؟

- من که با جامعه ارتباط چندانی ندارم. بیشتر توی فاصله اکباتان و ونک یه سری آدم مثل خودم رو می بینم. اینا هم عموما تفکر برانداز دارن. منتها برانداز از نوع منفعل. الگوی فکریشون هم مدل صدای آمریکاست. باکلاس‌هاشون الگوشون بی‌بی‌سی فارسیه. بی شعور باکلاس‌هاش هم جدیدا الگوشون شده من و تو.

- نه!

ببین آقا جان. این مث یه تیکه زغال می‌مونه.  بی‌ارزشه اما هر کی از کنارش رد بشه لباسش سیاه می‌شه و جاش روش می‌مونه. بر عکس طلا که قیمتیه و هر چقدر هم که دست به دست بشه کسی رو آلوده نمی‌کنه.

پی‌نوشت: بله می‌دانم. ما مخترع روز عشق بوده‌ایم و سپندارمذگان اصلا به قدمت تاریخ است و ایرانی‌ها خدا هستند و بلا بلا بلا…

*بله زودگذر. به نظر من عشق ماندگار وجود خارجی ندارد و عشق ذاتش زودگذر است و البته همان زودگذر بودنش هم به یک عمر ماندگاری بی‌عشق می‌ارزد.

مسیرم را توی پله‌ها به سمت پایین ادامه دادم و گفتم بیشتر باید حرف بزنیم… توی این ساختمون به این بزرگی جزو معدود کسایی هستی که می‌شه باهاش گپ زد.

تایید متقابل کرد و از پله‌ها بالا رفت.

این که بتوانی آرام آرام کودکت را بشناسی یک فرصت و شانس واقعی در زندگی است. فکر می‌کنم تا وقتی که یک هفته تمام را بی‌وقفه با او سپری نکردم او را نمی‌شناختم. اما در همان حال، در تمام زندگی‌ام هرگز این‌قدر خوشحال، خشمگین، غمگین، مضطرب و هیجان‌زده نبوده‌ام. همه عواطفم تشدید و در هم مخلوط شده‌اند که تجربه جدیدی است!

توی راه بازگشت همکارم گفت: خوب کاری کردی، امشب اصلا حس عرق‌خوری نداشتم.

- نه چرا این‌طور فکر می‌کنید. زحمت می‌کشید.

- جدی می‌گم. این پول برکت نداره. می‌دونی چرا؟ چون هیچ‌کس با رغبت به ما پول نمی‌ده. همه فکر می‌کنن یه هزینه اضافه بهشون تحمیل شده.

- عجب!

- آره… تازه مسافرکشی آخر خطه. آخر خط. یعنی وقتی از همه جا رونده شدی، وقتی دیگه جایی نبود که بری میای و می‌شی مسافرکش.

نگاهی انداختم و پانصد تومانی را برداشتم.

]]> http://najvaha.com/2012/02/04/choice-in-taxi/feed/ 1 خودم http://najvaha.com/2012/02/04/100-grams-nuts/ http://najvaha.com/2012/02/04/100-grams-nuts/#comments Sat, 04 Feb 2012 19:20:31 +0000 bamdadi http://najvaha.com/?p=1342 ]]> - صد گرم بادوم پوست دار لطفا. کمتر بشه اما بیشتر نشه لطفا!

شکمو بودن من برای کسانی که مرا می‌شناسند نه یک راز است نه یک خبر. آن‌ها خیلی ساده و صریح می‌دانند که من شکمو هستم. من خوردن را دوست دارم و مدت‌هاست که دیگر سعی نمی‌کنم علاقه وافرم را به این شاید بالاترین لذت‌های شخصی از کسی پنهان کنم. من تقریبا تحت هر شرایطی و در هر لحظه‌ای از شبانه‌روز از خوردن چیزی استقبال می‌کنم. اگر میلم به کباب نکشد، حتما می‌توانم لیوانی آب میوه بنوشم و …

این روزها گیر داده‌ام به بادوم پوست‌دار. دقیق‌تر بگویم، بادومی که پوست‌اش به صورت نصفه و نیمه کنده شده. ترد و خشک و شور است و می‌شود با فشار دو انگشت پوسته نیمه شکسته‌اش را خرد کرد و مغز بی‌نظیرش را بیرون آورد. خوبی‌اش این است که خوردنش آن‌قدر سخت نیست که اعصاب آدم را خورد کند و در عین حال آن‌قدر هم راحت نیست که بشود مشت مشت خورد و ظرف چند ثانیه کار همه‌اش را ساخت.

 بادام پوست‌دار یک هله‌هوله‌ی متعالی است.

جلسه بود. توی دفتر کلاینت. کلاینت یعنی مشتری، و مشتری هم تاج سر است یا باید باشد. به هر حال نشسته بودیم و سه چهارتا کلاینت هم دور و برمان بودند و داشتیم در مورد این‌که چطوری می‌شود با اضافه کردن «الف» مقدار ماده «ب» سیستم «ج» را از حالت «د» به حالت مطلوب‌تر «ه» رساند صحبت می‌کردیم.

آقای «ن» که مردی جا افتاده بود گاه و بی‌گاه می‌زد به کانال خاطرات که لابد جذاب بودند و ما هم گوش می‌دادیم. بحث را کشیدند به این‌که اوضاع ایران خراب است و یکی گفت توی فلان کشور کلاینت‌های فلسطینی و اماراتی برای ایرانی‌ها تره هم خرد نمی‌کنند. «ن» با خشم و نفرت گفت:

- این عربای سوسمارخور واسه ما آدم شدن!

خوشم نیامد اما چیزی نگفتم. دلم می‌خواست همان‌جا بلند شوم و از در بروم بیرون اما نرفتم. دلم می‌خواست بلند شوم و همان‌طور که بهش نگاه خشمناکی می‌اندازم داد بزنم: تا شما فاشیست‌های کثافت نژادپرست خود بزرگ‌بین عقده‌ای و کوته‌نظر و احمق توی این مملکت هستید و فکر می‌کنید آسمان شکافته شده و نژاد برتر شما آمده روی زمین اوضاع ما بهتر از این نمی‌شود.

اما هیچ‌چیز نگفتم. عافیت طلبی کردم. کلاینت ناراحت می‌شد. آدم باید حواسش باشد. هر حرفی را نباید زد. باید زیر سبیلی رد کرد. باید سکوت کرد. باید سر را برگرداند و به روی مبارک نیاورد… باید هزینه‌ها را مدیریت کرد و بلا بلا بلا….

فهمیدم که یک ترسوی مصلحت‌طلب بزدل هستم.

توی تقویم کلنجار رفتم تا روزی که تهران را ترک کردم را پیدا کنم. می‌شود اوایل آذرماه ۱۳۸۲، یعنی کمی بیشتر از ۸ سال پیش. در این ۸ سال البته ارتباط من با تهران قطع نشده بود و می‌آمدم و می‌رفتم اما در آن زندگی نمی‌کردم. یعنی خانه‌ام در تهران نبود. مدتی خانه‌ام در بیابان‌ها بود، مدتی در دریاها، مدتی‌ در سرزمین‌های گرمسیر آن سوی آب‌های نزدیک و مدتی هم در سرزمین‌های سردسیر آن‌ سوی آب‌های دور.

این است که این‌بار فرق می‌کند. این‌بار میهمان نیستم، بلکه بعد از ۸ سال در شهر خودم ساکن هستم. همه چیز شاید عوض شده باشد اما احساس من عوض نشده است.

چندین نفر آشنای دور و نزدیک توی این چند هفته مردند. یکی‌شان پدربزرگ بود که تمام نزدیک به نود سال عمرش را سرپا مانده بود و تجربه کرده بود و حرف زده بود. آدمی که تا چند ساعت قبل از مردنش هم داشت حرف می‌زد و سعی می‌کرد از جایش بلند شود. آخرین جمله‌هایش به من این بود: پاشو بریم! بهش گفتم جان من استراحت کن، خوب که شدی می‌رویم… اما آرامش نمی‌گرفت. مدام می‌گفت پاشو بریم! دلم نمی‌آید بگویم کجا برویم؟ دیگر جایی برای رفتن نمانده. و همان‌طور هم شد. دیگر جایی نرفت، اما تا آخرین نفس داشت از رفتن می‌گفت. عجب انرژی‌ای داشت این بشر. روزگاری روی تانک پریده بود و کفن پوشیده بود و روزگاری روزنامه منتشر کرده بود. قبل از آن در کار قلم زنی و تجارت بود و اوقات فراغتش را در کوهستان‌ها به شکار می‌پرداخت. بعدها هم از ایران رفت و شد یکی از کسانی که می‌توانست به خلوت بنیان‌گذار انقلاب راه داشته باشد و بعد هم همه چیزش را رها کرد و به شوق انقلاب به ایران برگشت. این قدر این آدم بالا و پایین رفت که به خودم می‌گویم من اگر در چهل سالگی نیمی از شوق زندگی و انرژی او را در هشتاد و اند سالگی داشته باشم خودم را یک آدم خوشحال و موفق تلقی خواهم کرد!

قصدم بزرگ‌نمایی و این‌ها نیست. ایشان مثل هر آدم دیگری به هر حال قابل انتقاد بود و ریز و درشت معایبش احتمالا فهرست مفصلی را تشکیل می‌‌داد. اما چند تا نکته مهم داشت که انگار همه خصوصیت‌های منفی‌اش پیش آن‌ها حقیر می‌شدند و این‌را بیشتر کسانی که می‌شناختندش تایید می‌کنند. اول این‌که مردم‌دار بود و دوم این‌که با انرژی بود و سوم این‌که با جسارت بود و چهارم این‌که خیلی چیزها برایش کوچک بود و خلاصه این‌که خیلی وقت‌ها فکر می‌کردی عجب دل بزرگی دارد. اگر چه گاهی هم خیلی کوچک می‌شد و اطرافیان را کلافه می‌کرد، اما گفتم که آن انرژی و شوری که داشت باعث می‌شد همیشه توی ذهنم به صورت آدمی که می‌شود روی زندگی‌اش حساب کرد تصویر شود. آدمی که زنده بودن برازنده‌اش بود و الان هم که رفته یک جورایی هنوز برایم تصویر پررنگی دارد.

خوب حقش است که این را هم بگویم که این آدم چندین بار در مثال‌های من به عنوان «آدم جوان» آمده بود. ببینید من نظریه‌ای دارم مبنی بر این‌که آدم جوان کسی است که اگر پای صحبتش بنشینی تعداد فعل‌های مستقبل در جمله‌هایش بیشتر از تعداد فعل‌های ماضی‌ باشد. اصلا هم مهم نیست چند سالش باشد. عکسش هم هست، یعنی آدمی که مدام از گذشته و زمان‌های از دست رفته و افتخارات دور حرف می‌زند حتی اگر بیست سالش باشد پیر شده و باید به حالش افسوس خورد. حالا این جناب پدربزرگ برای من شده بود مصداق یک آدم جوان. اصلا نمی‌شد پای صحبت این آدم بنشینی و در سن هشتاد و اندی از طرح‌هایش در آینده صحبت نکند. از این‌که از فلان نامزد نمایندگی مجلس حمایت خواهد کرد و یا این‌که فلان توسعه را در کسب و کارش می‌خواهد بدهد می‌گفت و طوری حرف می‌زد که انگار قرار است حالاحالاها زندگی کند. نه که فکر کنید غافل بودها… نه اتفاقا گذری هم به این که آفتاب لب بام است می‌زد اما کلن روحیه‌اش طوری بود که من جوان گاهی پیش‌اش احساس پیری می‌کردم!

یادم نمی‌رود که در وضعیتی که تقریبا رو به موت بود و به سختی می‌توانست دست‌هایش را تکان دهد از آزادی زندانیان سیاسی گفت و حتی اسم یک مرد شریف را که در اسرت است آورد. دهان همه‌مان باز مانده بود از حیرت! واقعا که مرگ پیش این آدم کوچک بود.

- من کاملا برعکسم. خونهٔ ایده‌آل من اونه که توش پر آدم باشه ولی بیرونش هیشکی نباشه.