- نه چرا این‌طور فکر می‌کنید. زحمت می‌کشید.

- جدی می‌گم. این پول برکت نداره. می‌دونی چرا؟ چون هیچ‌کس با رغبت به ما پول نمی‌ده. همه فکر می‌کنن یه هزینه اضافه بهشون تحمیل شده.

- عجب!

- آره… تازه مسافرکشی آخر خطه. آخر خط. یعنی وقتی از همه جا رونده شدی، وقتی دیگه جایی نبود که بری میای و می‌شی مسافرکش.

نگاهی انداختم و پانصد تومانی را برداشتم.

]]> http://najvaha.com/2012/02/04/choice-in-taxi/feed/ 0 خودم http://najvaha.com/2012/02/04/100-grams-nuts/ http://najvaha.com/2012/02/04/100-grams-nuts/#comments Sat, 04 Feb 2012 19:20:31 +0000 bamdadi http://najvaha.com/?p=1342 ]]> - صد گرم بادوم پوست دار لطفا. کمتر بشه اما بیشتر نشه لطفا!

شکمو بودن من برای کسانی که مرا می‌شناسند نه یک راز است نه یک خبر. آن‌ها خیلی ساده و صریح می‌دانند که من شکمو هستم. من خوردن را دوست دارم و مدت‌هاست که دیگر سعی نمی‌کنم علاقه وافرم را به این شاید بالاترین لذت‌های شخصی از کسی پنهان کنم. من تقریبا تحت هر شرایطی و در هر لحظه‌ای از شبانه‌روز از خوردن چیزی استقبال می‌کنم. اگر میلم به کباب نکشد، حتما می‌توانم لیوانی آب میوه بنوشم و …

این روزها گیر داده‌ام به بادوم پوست‌دار. دقیق‌تر بگویم، بادومی که پوست‌اش به صورت نصفه و نیمه کنده شده. ترد و خشک و شور است و می‌شود با فشار دو انگشت پوسته نیمه شکسته‌اش را خرد کرد و مغز بی‌نظیرش را بیرون آورد. خوبی‌اش این است که خوردنش آن‌قدر سخت نیست که اعصاب آدم را خورد کند و در عین حال آن‌قدر هم راحت نیست که بشود مشت مشت خورد و ظرف چند ثانیه کار همه‌اش را ساخت.

 بادام پوست‌دار یک هله‌هوله‌ی متعالی است.

جلسه بود. توی دفتر کلاینت. کلاینت یعنی مشتری، و مشتری هم تاج سر است یا باید باشد. به هر حال نشسته بودیم و سه چهارتا کلاینت هم دور و برمان بودند و داشتیم در مورد این‌که چطوری می‌شود با اضافه کردن «الف» مقدار ماده «ب» سیستم «ج» را از حالت «د» به حالت مطلوب‌تر «ه» رساند صحبت می‌کردیم.

آقای «ن» که مردی جا افتاده بود گاه و بی‌گاه می‌زد به کانال خاطرات که لابد جذاب بودند و ما هم گوش می‌دادیم. بحث را کشیدند به این‌که اوضاع ایران خراب است و یکی گفت توی فلان کشور کلاینت‌های فلسطینی و اماراتی برای ایرانی‌ها تره هم خرد نمی‌کنند. «ن» با خشم و نفرت گفت:

- این عربای سوسمارخور واسه ما آدم شدن!

خوشم نیامد اما چیزی نگفتم. دلم می‌خواست همان‌جا بلند شوم و از در بروم بیرون اما نرفتم. دلم می‌خواست بلند شوم و همان‌طور که بهش نگاه خشمناکی می‌اندازم داد بزنم: تا شما فاشیست‌های کثافت نژادپرست خود بزرگ‌بین عقده‌ای و کوته‌نظر و احمق توی این مملکت هستید و فکر می‌کنید آسمان شکافته شده و نژاد برتر شما آمده روی زمین اوضاع ما بهتر از این نمی‌شود.

اما هیچ‌چیز نگفتم. عافیت طلبی کردم. کلاینت ناراحت می‌شد. آدم باید حواسش باشد. هر حرفی را نباید زد. باید زیر سبیلی رد کرد. باید سکوت کرد. باید سر را برگرداند و به روی مبارک نیاورد… باید هزینه‌ها را مدیریت کرد و بلا بلا بلا….

فهمیدم که یک ترسوی مصلحت‌طلب بزدل هستم.

توی تقویم کلنجار رفتم تا روزی که تهران را ترک کردم را پیدا کنم. می‌شود اوایل آذرماه ۱۳۸۲، یعنی کمی بیشتر از ۸ سال پیش. در این ۸ سال البته ارتباط من با تهران قطع نشده بود و می‌آمدم و می‌رفتم اما در آن زندگی نمی‌کردم. یعنی خانه‌ام در تهران نبود. مدتی خانه‌ام در بیابان‌ها بود، مدتی در دریاها، مدتی‌ در سرزمین‌های گرمسیر آن سوی آب‌های نزدیک و مدتی هم در سرزمین‌های سردسیر آن‌ سوی آب‌های دور.

این است که این‌بار فرق می‌کند. این‌بار میهمان نیستم، بلکه بعد از ۸ سال در شهر خودم ساکن هستم. همه چیز شاید عوض شده باشد اما احساس من عوض نشده است.

چندین نفر آشنای دور و نزدیک توی این چند هفته مردند. یکی‌شان پدربزرگ بود که تمام نزدیک به نود سال عمرش را سرپا مانده بود و تجربه کرده بود و حرف زده بود. آدمی که تا چند ساعت قبل از مردنش هم داشت حرف می‌زد و سعی می‌کرد از جایش بلند شود. آخرین جمله‌هایش به من این بود: پاشو بریم! بهش گفتم جان من استراحت کن، خوب که شدی می‌رویم… اما آرامش نمی‌گرفت. مدام می‌گفت پاشو بریم! دلم نمی‌آید بگویم کجا برویم؟ دیگر جایی برای رفتن نمانده. و همان‌طور هم شد. دیگر جایی نرفت، اما تا آخرین نفس داشت از رفتن می‌گفت. عجب انرژی‌ای داشت این بشر. روزگاری روی تانک پریده بود و کفن پوشیده بود و روزگاری روزنامه منتشر کرده بود. قبل از آن در کار قلم زنی و تجارت بود و اوقات فراغتش را در کوهستان‌ها به شکار می‌پرداخت. بعدها هم از ایران رفت و شد یکی از کسانی که می‌توانست به خلوت بنیان‌گذار انقلاب راه داشته باشد و بعد هم همه چیزش را رها کرد و به شوق انقلاب به ایران برگشت. این قدر این آدم بالا و پایین رفت که به خودم می‌گویم من اگر در چهل سالگی نیمی از شوق زندگی و انرژی او را در هشتاد و اند سالگی داشته باشم خودم را یک آدم خوشحال و موفق تلقی خواهم کرد!

قصدم بزرگ‌نمایی و این‌ها نیست. ایشان مثل هر آدم دیگری به هر حال قابل انتقاد بود و ریز و درشت معایبش احتمالا فهرست مفصلی را تشکیل می‌‌داد. اما چند تا نکته مهم داشت که انگار همه خصوصیت‌های منفی‌اش پیش آن‌ها حقیر می‌شدند و این‌را بیشتر کسانی که می‌شناختندش تایید می‌کنند. اول این‌که مردم‌دار بود و دوم این‌که با انرژی بود و سوم این‌که با جسارت بود و چهارم این‌که خیلی چیزها برایش کوچک بود و خلاصه این‌که خیلی وقت‌ها فکر می‌کردی عجب دل بزرگی دارد. اگر چه گاهی هم خیلی کوچک می‌شد و اطرافیان را کلافه می‌کرد، اما گفتم که آن انرژی و شوری که داشت باعث می‌شد همیشه توی ذهنم به صورت آدمی که می‌شود روی زندگی‌اش حساب کرد تصویر شود. آدمی که زنده بودن برازنده‌اش بود و الان هم که رفته یک جورایی هنوز برایم تصویر پررنگی دارد.

خوب حقش است که این را هم بگویم که این آدم چندین بار در مثال‌های من به عنوان «آدم جوان» آمده بود. ببینید من نظریه‌ای دارم مبنی بر این‌که آدم جوان کسی است که اگر پای صحبتش بنشینی تعداد فعل‌های مستقبل در جمله‌هایش بیشتر از تعداد فعل‌های ماضی‌ باشد. اصلا هم مهم نیست چند سالش باشد. عکسش هم هست، یعنی آدمی که مدام از گذشته و زمان‌های از دست رفته و افتخارات دور حرف می‌زند حتی اگر بیست سالش باشد پیر شده و باید به حالش افسوس خورد. حالا این جناب پدربزرگ برای من شده بود مصداق یک آدم جوان. اصلا نمی‌شد پای صحبت این آدم بنشینی و در سن هشتاد و اندی از طرح‌هایش در آینده صحبت نکند. از این‌که از فلان نامزد نمایندگی مجلس حمایت خواهد کرد و یا این‌که فلان توسعه را در کسب و کارش می‌خواهد بدهد می‌گفت و طوری حرف می‌زد که انگار قرار است حالاحالاها زندگی کند. نه که فکر کنید غافل بودها… نه اتفاقا گذری هم به این که آفتاب لب بام است می‌زد اما کلن روحیه‌اش طوری بود که من جوان گاهی پیش‌اش احساس پیری می‌کردم!

یادم نمی‌رود که در وضعیتی که تقریبا رو به موت بود و به سختی می‌توانست دست‌هایش را تکان دهد از آزادی زندانیان سیاسی گفت و حتی اسم یک مرد شریف را که در اسرت است آورد. دهان همه‌مان باز مانده بود از حیرت! واقعا که مرگ پیش این آدم کوچک بود.

- من کاملا برعکسم. خونهٔ ایده‌آل من اونه که توش پر آدم باشه ولی بیرونش هیشکی نباشه.

هر از چندی اما یکی پیدا می‌شد که هر چه تلاش می‌کرد دورش کند ناموفق می‌ماند و با پشتکار و زیرکی ویژه‌ای خودش را شریک شکار او می‌کرد. تازه آن‌وقت بود که می‌فهمید چقدر به یک هم‌شکار نیاز داشته و خودش نمی‌دانسته است.

- اما گذشته‌شان فرق می‌کند.

- پسرم آن‌چه تو را نکشد، تو را نیرومندتر می‌کند!

پسرک همان‌طور که با دست و پای زخمی و صورت خون‌آلود از روی زمین بلند می‌شد و گفت:

- آره… احساس قدرت می‌کنم!

- فقط تو کریسمس و عید پاک.